Selen
New member
Dokunmatik ekranın çalışmaması, telefonu tamamen kullanılmaz hale getiren en sinir bozucu arızalardan biri. Çünkü cihaz aslında açılıyor, şarj oluyor, bildirim bile veriyor ama ekrana dokunamadığınız için eliniz kolunuz bağlanmış gibi hissediyorsunuz. Özellikle alarmı kapatmak, gelen mesaja bakmak, telefonu yedeklemek ya da sadece kilidi açmak gibi en basit işler bile bir anda problem haline geliyor. İlk anda çoğu kişi “telefon bozuldu, yapacak bir şey yok” diye düşünüyor ama pratikte durum her zaman bu kadar kesin değil. Dokunmatiği çalışmayan bir telefonu açmak, yani aktif hale getirmek ve içindekilere ulaşmak için denenebilecek birkaç mantıklı yol var.
Önce sorunun tam olarak ne olduğuna bakmak gerekir
Her dokunmatik arızası aynı değil. Bazen ekran tamamen siyah olur ve görüntü de gelmez. Bazen görüntü vardır ama dokunmatik hiçbir yere tepki vermez. Bazen de ekranın sadece belli bir kısmı basmaz. Hatta bazı telefonlarda dokunmatik kendi kendine işlem yapar; buna halk arasında “ghost touch” deniyor. Yani çözüm ararken önce arızanın türünü ayırt etmek gerekiyor.
Eğer telefon açılıyor, ekran görüntü veriyor ama dokunmaya tepki vermiyorsa işiniz bir miktar daha kolay. Çünkü cihaz büyük ihtimalle içeride çalışmaya devam ediyordur. Böyle bir durumda hedef, telefonu sıfırlamadan önce geçici bir kontrol yöntemi bulmak olmalı. Yok eğer ekran da görüntü vermiyorsa, o zaman konu sadece dokunmatik değil, daha geniş bir ekran arızasına dönmüş olabilir.
Telefonu yeniden başlatmak bazen beklenenden fazla işe yarar
İlk denenmesi gereken şeylerden biri basit bir yeniden başlatmadır. Çünkü bazen problem fiziksel kırık değil, yazılımsal bir takılma olabiliyor. Telefon uzun süre yoğun kullanılmışsa, güncelleme sonrası hata vermişse ya da sistem arka planda çökmüşse dokunmatik cevap vermemeye başlayabiliyor.
Çoğu telefonda güç tuşuna uzun süre basılı tutarak kapanma menüsü açılır. Ama dokunmatik çalışmıyorsa bu menüde işlem yapamazsınız. Böyle durumlarda genelde fiziksel tuş kombinasyonları devreye girer. Android cihazlarda güç tuşu ile ses kısma tuşuna aynı anda birkaç saniye basmak zorla yeniden başlatma yapabilir. iPhone tarafında ise modele göre ses açma, ses kısma ve yan tuş kombinasyonları değişir. Bu yöntem tek başına her sorunu çözmez ama dokunmatiğin geçici olarak kitlendiği durumlarda telefonu yeniden kullanılabilir hale getirebilir.
Burada küçük ama önemli bir ayrıntı var: yeniden başlatma sonrası telefon sizden PIN isteyebilir. Parmak izi ya da yüz tanıma çoğu cihazda ilk açılış sonrası doğrudan devreye girmediği için kilit ekranını geçmek yeni meseleye dönüşebilir. Asıl kritik nokta da burada başlıyor.
OTG kablo ve USB fare yöntemi en pratik çözümlerden biridir
Dokunmatiği çalışmayan ama ekranı görüntü veren bir telefonda en işe yarayan çözümlerden biri USB OTG kablo ile fare bağlamaktır. Bunu ilk kez duyanlar için biraz garip geliyor ama mantığı çok basit: Telefon ekranına dokunamıyorsanız, imleç kullanarak ekrandaki işlemleri fareyle yapıyorsunuz.
Bunun için telefonunuzun OTG desteği olması gerekir. Son yıllardaki birçok Android modelde bu destek var. Gerekli olan şey genelde küçük bir OTG adaptörü ve standart bir USB fare. Adaptörü telefona takıyorsunuz, fareyi bağlıyorsunuz ve ekranda bir imleç beliriyor. Sonrasında kilit ekranını kaydırmak, şifre girmek, ayarlara girmek, yedek almak ya da önemli dosyaları aktarmak mümkün hale geliyor.
Bu yöntem özellikle şu durumlarda çok işe yarıyor:
* Ekran görüntü veriyor ama dokunmatik hiç çalışmıyor
* Cihazın içindeki fotoğraf, not ya da belgeyi kurtarmak istiyorsunuz
* Telefonu servise vermeden önce yedek almak istiyorsunuz
* Alarm, doğrulama uygulaması ya da banka bildirimi gibi acil erişim gereken şeyler var
Ancak burada da bir sınır var. Eğer ekran tamamen kırık ve görüntü bozuksa, fare bağlı olsa bile nereye tıkladığınızı göremediğiniz için işlem yapmak zorlaşır. Yani fare yöntemi, özellikle görüntü sağlam olduğunda güçlü bir çözüm.
USB klavye ile şifre girmek de mümkün olabilir
Bazı durumlarda asıl sorun kilit ekranını geçememektir. Telefon yeniden başlamıştır, ekran görünüyordur ama dokunmatik olmadığı için PIN ya da şifre girilemez. Böyle anlarda USB klavye de şaşırtıcı derecede işe yarayabilir. Yine OTG adaptörü üzerinden bağlanan bir klavye ile bazı Android telefonlarda doğrudan şifre yazmak mümkündür.
Özellikle sayısal PIN kullananlar için bu yöntem oldukça pratiktir. Klavyeyi bağlayıp kodu girdiğinizde cihaz açılabilir. Elbette bu her modelde birebir aynı şekilde çalışmaz. Bazı cihazlar ekstra onay ister, bazıları harici giriş aygıtını hemen tanır. Ama yine de, “ekran basmıyor, telefon açıldı ama kilidi geçemiyorum” senaryosunda denenmeye değer yollardan biridir.
Parmak izi ve yüz tanıma varsa şansınız artar
Telefon tamamen kapatılıp açılmadıysa ve cihaz sadece ekran açık halde kullanılamıyorsa, parmak izi ya da yüz tanıma bazen hayat kurtarır. Çünkü bazı telefonlar belli koşullarda bu biyometrik yöntemlerle doğrudan ana ekrana geçişe izin verir. Burada kritik detay, telefonun son yeniden başlatmadan sonra PIN isteme zorunluluğuna takılıp takılmadığıdır.
Önce sorunun tam olarak ne olduğuna bakmak gerekir
Her dokunmatik arızası aynı değil. Bazen ekran tamamen siyah olur ve görüntü de gelmez. Bazen görüntü vardır ama dokunmatik hiçbir yere tepki vermez. Bazen de ekranın sadece belli bir kısmı basmaz. Hatta bazı telefonlarda dokunmatik kendi kendine işlem yapar; buna halk arasında “ghost touch” deniyor. Yani çözüm ararken önce arızanın türünü ayırt etmek gerekiyor.
Eğer telefon açılıyor, ekran görüntü veriyor ama dokunmaya tepki vermiyorsa işiniz bir miktar daha kolay. Çünkü cihaz büyük ihtimalle içeride çalışmaya devam ediyordur. Böyle bir durumda hedef, telefonu sıfırlamadan önce geçici bir kontrol yöntemi bulmak olmalı. Yok eğer ekran da görüntü vermiyorsa, o zaman konu sadece dokunmatik değil, daha geniş bir ekran arızasına dönmüş olabilir.
Telefonu yeniden başlatmak bazen beklenenden fazla işe yarar
İlk denenmesi gereken şeylerden biri basit bir yeniden başlatmadır. Çünkü bazen problem fiziksel kırık değil, yazılımsal bir takılma olabiliyor. Telefon uzun süre yoğun kullanılmışsa, güncelleme sonrası hata vermişse ya da sistem arka planda çökmüşse dokunmatik cevap vermemeye başlayabiliyor.
Çoğu telefonda güç tuşuna uzun süre basılı tutarak kapanma menüsü açılır. Ama dokunmatik çalışmıyorsa bu menüde işlem yapamazsınız. Böyle durumlarda genelde fiziksel tuş kombinasyonları devreye girer. Android cihazlarda güç tuşu ile ses kısma tuşuna aynı anda birkaç saniye basmak zorla yeniden başlatma yapabilir. iPhone tarafında ise modele göre ses açma, ses kısma ve yan tuş kombinasyonları değişir. Bu yöntem tek başına her sorunu çözmez ama dokunmatiğin geçici olarak kitlendiği durumlarda telefonu yeniden kullanılabilir hale getirebilir.
Burada küçük ama önemli bir ayrıntı var: yeniden başlatma sonrası telefon sizden PIN isteyebilir. Parmak izi ya da yüz tanıma çoğu cihazda ilk açılış sonrası doğrudan devreye girmediği için kilit ekranını geçmek yeni meseleye dönüşebilir. Asıl kritik nokta da burada başlıyor.
OTG kablo ve USB fare yöntemi en pratik çözümlerden biridir
Dokunmatiği çalışmayan ama ekranı görüntü veren bir telefonda en işe yarayan çözümlerden biri USB OTG kablo ile fare bağlamaktır. Bunu ilk kez duyanlar için biraz garip geliyor ama mantığı çok basit: Telefon ekranına dokunamıyorsanız, imleç kullanarak ekrandaki işlemleri fareyle yapıyorsunuz.
Bunun için telefonunuzun OTG desteği olması gerekir. Son yıllardaki birçok Android modelde bu destek var. Gerekli olan şey genelde küçük bir OTG adaptörü ve standart bir USB fare. Adaptörü telefona takıyorsunuz, fareyi bağlıyorsunuz ve ekranda bir imleç beliriyor. Sonrasında kilit ekranını kaydırmak, şifre girmek, ayarlara girmek, yedek almak ya da önemli dosyaları aktarmak mümkün hale geliyor.
Bu yöntem özellikle şu durumlarda çok işe yarıyor:
* Ekran görüntü veriyor ama dokunmatik hiç çalışmıyor
* Cihazın içindeki fotoğraf, not ya da belgeyi kurtarmak istiyorsunuz
* Telefonu servise vermeden önce yedek almak istiyorsunuz
* Alarm, doğrulama uygulaması ya da banka bildirimi gibi acil erişim gereken şeyler var
Ancak burada da bir sınır var. Eğer ekran tamamen kırık ve görüntü bozuksa, fare bağlı olsa bile nereye tıkladığınızı göremediğiniz için işlem yapmak zorlaşır. Yani fare yöntemi, özellikle görüntü sağlam olduğunda güçlü bir çözüm.
USB klavye ile şifre girmek de mümkün olabilir
Bazı durumlarda asıl sorun kilit ekranını geçememektir. Telefon yeniden başlamıştır, ekran görünüyordur ama dokunmatik olmadığı için PIN ya da şifre girilemez. Böyle anlarda USB klavye de şaşırtıcı derecede işe yarayabilir. Yine OTG adaptörü üzerinden bağlanan bir klavye ile bazı Android telefonlarda doğrudan şifre yazmak mümkündür.
Özellikle sayısal PIN kullananlar için bu yöntem oldukça pratiktir. Klavyeyi bağlayıp kodu girdiğinizde cihaz açılabilir. Elbette bu her modelde birebir aynı şekilde çalışmaz. Bazı cihazlar ekstra onay ister, bazıları harici giriş aygıtını hemen tanır. Ama yine de, “ekran basmıyor, telefon açıldı ama kilidi geçemiyorum” senaryosunda denenmeye değer yollardan biridir.
Parmak izi ve yüz tanıma varsa şansınız artar
Telefon tamamen kapatılıp açılmadıysa ve cihaz sadece ekran açık halde kullanılamıyorsa, parmak izi ya da yüz tanıma bazen hayat kurtarır. Çünkü bazı telefonlar belli koşullarda bu biyometrik yöntemlerle doğrudan ana ekrana geçişe izin verir. Burada kritik detay, telefonun son yeniden başlatmadan sonra PIN isteme zorunluluğuna takılıp takılmadığıdır.