Sağlık danışmanlık hizmetleri'nin NACE kodu nedir ?

Ela

New member
Dünya Sağlık Örgütü, sağlık çalışanlarının davranışlarının yalnızca bireysel özelliklerle açıklanamayacağını; çalışma ortamı, iş gücü piyasası ve çalışma koşullarının da bakım kalitesini etkilediğini vurgulamaktadır. Dünya Sağlık Örgütü

Bu oldukça önemli bir sonuçtur. Bir sağlık danışmanlığı işletmesini sadece “86.90.90” rakamından ibaret görmek, hizmetin sosyal boyutunu gözden kaçırabilir.

Empati gerçekten ölçülebilir mi?

İlk bakışta empati, NACE koduyla ilgisiz bir konu gibi görünebilir. Oysa danışmanlık hizmetinin niteliğini anlamak açısından oldukça değerlidir.

Hakemli bir sistematik derlemede sağlık hizmetlerinde empati üzerine yapılan 128 müdahale çalışmasının 103'ünde, yani yaklaşık %80'inde, müdahalenin olumlu ve istatistiksel olarak anlamlı sonuç verdiği bildirilmiştir. Araştırmacılar bununla birlikte çalışmaların büyük bölümünün bireysel sağlık çalışanlarına yönelik eğitimlere odaklandığını ve kurum düzeyindeki empati müdahaleleri konusunda önemli bir araştırma boşluğu bulunduğunu belirtmektedir. PubMed Central (PMC)+1

Bu bulgu sağlık danışmanlığı açısından düşündürücü.

Bir danışmanlık hizmetini yalnızca “kaç görüşme yapıldı?” veya “kaç müşteri geldi?” şeklinde ölçmek yerine, hasta/ danışan deneyimini de değerlendirmek mümkün olabilir. Örneğin memnuniyet ölçekleri, hizmete devam oranları, önerilen davranışlara uyum, geri bildirimler ve danışanın sağlık okuryazarlığındaki değişim gibi göstergeler daha kapsamlı bir kalite değerlendirmesi sağlayabilir.

Sosyal koşullar neden sağlık danışmanlığının parçası olmalı?

Sağlık sonuçlarını yalnızca bireysel tercihler üzerinden açıklamak bilimsel olarak eksik kalabilir. Dünya Sağlık Örgütü, sağlık sonuçlarının insanların yaşadığı ve çalıştığı koşullardan etkilendiğini; sağlık iş gücünün eğitiminde sosyal belirleyicilerin dikkate alınmasının sağlık eşitsizlikleriyle mücadele açısından önemli olduğunu vurguluyor. Dünya Sağlık Örgütü

Bu perspektiften bakıldığında sağlık danışmanının karşısındaki kişinin yalnızca “hasta” değil, aynı zamanda ekonomik, kültürel ve sosyal bir çevrenin içinde yaşayan birey olduğu görülür.

Örneğin aynı beslenme önerisi yüksek gelirli bir birey için uygulanabilirken, düşük gelirli bir birey için pratik olmayabilir. Aynı egzersiz programı masa başında çalışan biriyle fiziksel emek veren biri için aynı sonucu doğurmayabilir.

Nitekim birinci basamak sağlık hizmetlerinde yapılan prospektif gözlemsel bir araştırmada sosyoekonomik olarak dezavantajlı bölgelerde hastaların hekimlerini daha az empatik algıladığı ve sonuçların daha kötü olduğu; buna karşılık algılanan hekim empatisinin her iki grupta da daha iyi sonuçlarla ilişkili olduğu bulunmuştur. PubMed Central (PMC)

Bu nedenle sağlık danışmanlığı kodunu belirlemek teknik bir iş olsa da, hizmetin kendisini değerlendirmek sosyal bilimlerle sağlık bilimlerinin kesişiminde yapılmalıdır.

86.90.90 ile diğer sağlık NACE kodları arasındaki temel fark

Türkiye'deki sınıflandırmada 86.90.90'ın yanında çok sayıda daha spesifik sağlık faaliyeti bulunmaktadır. Örneğin:

- 86.90.01: Hastane dışı hemşirelik hizmetleri

- 86.90.06: Hastane dışı fizyoterapi hizmetleri

- 86.90.14: Tıp doktorları dışında yetkili kişilerce sağlanan akıl sağlığı hizmetleri

- 86.90.90: Başka yerde sınıflandırılmamış diğer paramedikal insan sağlığı hizmetleri Eryılmaz Group+1

Bu tablo bize önemli bir metodolojik ilke gösteriyor: NACE kodu, hizmetin popüler adından ziyade ekonomik faaliyetinin teknik niteliğine göre belirlenmelidir.

Örneğin kendisini “sağlık danışmanlık merkezi” olarak tanımlayan bir işletmenin fiilen psikolojik danışmanlık vermesi halinde farklı bir alt sınıf gündeme gelebilir. Fizyoterapi hizmeti veren bir işletmede ise fizyoterapiye ilişkin daha spesifik kod değerlendirilmelidir.

Güncel cevap: Sağlık danışmanlık hizmetlerinin NACE kodu nedir?

Genel anlamda, Türkiye'de sağlık danışmanlığı ve hastane dışı diğer paramedikal sağlık hizmetleri için karşılaşılan NACE kodu 86.90.90'dır. Bu kodun resmi/kurumsal listelerdeki açıklaması “Bys. diğer paramedikal insan sağlığı hizmetleri” şeklindedir. SATSO'nun NACE portalı da 86.90.90 kodunu bu açıklamayla yayımlamaktadır. SATSO Ticaret Portalı+1

Ancak özellikle şirket kuruluşu, vergi kaydı, SGK, ruhsatlandırma veya işyeri açılışı söz konusuysa yalnızca “sağlık danışmanlığı” kelimesine bakarak 86.90.90 seçmek doğru olmayabilir. Fiili faaliyet ve hizmeti sunan meslek grubunun ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Dahası, 2026 itibarıyla NACE sınıflandırmalarındaki güncellemeler nedeniyle eski internet listeleriyle güncel listelerin karşılaştırılması önem taşıyor. İstanbul Ticaret Odası'nın 2026 tarihli güncel NACE rehberinde sağlık hizmetleri bölümünde çok daha ayrıntılı alt kodlar yer almaktadır. İTO

Sonuç: Bir koddan daha fazlası

“Sağlık danışmanlık hizmetleri'nin NACE kodu nedir?” sorusunun kısa cevabı 86.90.90 olabilir; fakat bilimsel ve idari açıdan doğru cevap, “faaliyetin niteliğine bağlı olarak çoğu genel sağlık danışmanlığı/paramedikal faaliyet için 86.90.90 değerlendirilebilir, ancak spesifik sağlık meslekleri için ayrı NACE kodları bulunmaktadır” şeklindedir.

Bence asıl tartışılması gereken de bu. Çünkü NACE kodları ekonomik faaliyetleri istatistiksel olarak sınıflandırır; insan sağlığının bütün karmaşıklığını tek başına açıklamaz.

Bir sağlık danışmanlığı işletmesini değerlendirirken hem rakamlara hem insana bakmak gerekiyor. Faaliyet kodu doğru mu? Hizmeti veren kişi yetkin mi? Hizmet bilimsel kanıta dayanıyor mu? Danışanın sosyal koşulları dikkate alınıyor mu? Empati ve iletişim kalitesi ölçülüyor mu? Bunlar birbirinden bağımsız sorular değil.

Üstelik NACE Rev. 2.1'in sağlık sektöründe aracılık, psikoterapi, hemşirelik, fizyoterapi ve tamamlayıcı sağlık faaliyetleri gibi alanları daha ayrıntılı biçimde ayırması, gelecekte “sağlık danışmanlığı” gibi geniş ifadelerin daha hassas sınıflandırılabileceğini düşündürüyor. Eur-Lex+1

Bu noktada forum tartışmasını şu sorularla sürdürmek ilginç olabilir: Bir işletmenin kendisini “sağlık danışmanlığı” olarak tanımlaması NACE kodunu belirlemeye yeterli midir? Online sağlık danışmanlığı ile yüz yüze sağlık hizmeti aynı ekonomik faaliyet olarak mı değerlendirilmelidir? Sağlık sektöründe dijital platformların yaygınlaşması 86.90.90 gibi geniş kategorileri gelecekte daha fazla alt sınıfa ayırmayı gerektirir mi? Ve en önemlisi, bir sağlık hizmetinin başarısını yalnızca ekonomik verilerle mi, yoksa hasta deneyimi ve sağlık sonuçlarıyla birlikte mi ölçmeliyiz?

Bu soruların yanıtı, NACE kodunun kendisinden daha geniş bir konuyu işaret ediyor: sağlık hizmetlerinin nasıl tanımlandığı, ölçüldüğü ve insanlara nasıl ulaştırıldığı.
 
Üst